Zajęcie dla osoby z demencją, chorobą Alzheimera

Ponad 30 pomysłów na zorganizowanie zajęcia osobie dotkniętej alzheimerem, demencją

Niełatwo jest znaleźć zajęcie osobie dotkniętej chorobą Alzheimera, bez względu na etap choroby. Czy to zajęcie nie jest zbyt proste? Czy nie daję jej/mu zbyt trudnego zadania? Co powinienem zaakceptować? To częste pytania opiekunów, którym zupełnie nie ma co się dziwić. Przygotowałam zestawienie ponad 30 propozycji na zajęcie oraz kilka podpowiedzi dotyczących samej ich organizacji.

Na początek kilka wskazówek dotyczących przebiegu zajęć. Są bardzo ważne, bo nie mając podstawowej wiedzy, szybko się zniechęcisz jako opiekun, a przede wszystkim nie uda Ci się miło zorganizować czasu podopiecznemu. Nieodpowiednie reagowanie na zachowania chorego czy dobieranie czasu na zajęcia może m.in. wywołać agresję.

Zarówno wskazówki, jak i zestawienie przygotowałam m.in. w oparciu na doświadczenia opiekunów będących członkami grupy na Facebooku Zajęcie dla chorego na alzheimera – porady, przykłady, wsparcie. Jeśli nie jesteś jej członkiem to serdecznie Cię zapraszam – w grupie siła!

Nowe technologie czy tradycyjne gry? Spróbuj dostosować zajęcia do upodobań i możliwości podopiecznego

O czym warto pamiętać, organizując zajęcia osobie dotkniętej demencją, chorobą Alzheimera:

  • Załóż z góry, że każdy dzień może wyglądać inaczej. Jednego dnia podopiecznemu spodoba się segregowanie warzyw, innego dnia układanie puzzli
  • Nic na siłę. Nie zmuszaj chorego, nie popędzaj go, krytykuj za powolność czy problemy z pamięcią, to tylko odwróci się przeciwko Tobie – będzie niecierpliwy, zdenerwowany, a nawet agresywny
  • Nie dawaj choremu wyboru powyżej dwóch, bo nie będzie w stanie udzielić Ci odpowiedzi. Jeśli chcesz go zapytać o to, na co ma ochotę, zaproponuj dwa rozwiązania do wyboru albo zasugeruj zajęcie i zobacz, jak zareaguje
  • Podopieczny wyraźnie się nudzi albo coś go irytuje w tym, co robicie? Przerwij, zajmijcie się na trochę czymś innym albo odpuść to do innej okazji
  • Spróbuj wpleść aktywności w codzienną rutynę, np. układajcie puzzle zawsze po obiedzie
  • Zadanie podopieczny może wykonywać w pojedynkę, z Tobą – opiekunem lub np. z większą liczbą bliskich osób. Nic nie stoi na przeszkodzie poza jego upodobaniami i nastrojem. Rzecz w tym, że jedne osoby wolą zajęcia w grupie, inne w samotności. Pomyśl, co lubi Twój bliski
  • Nie poddawaj się, nawet po kilku porażkach. Niełatwo jest znaleźć odpowiednie zajęcie dla osoby dotkniętej demencją, ale warto szukać, bo takie zajęcie zwykle uspokaja, może nawet łagodzić objawy demencji, a Tobie dać szansę na zyskanie kilku chwil dla siebie lub wytchnienia w towarzystwie chorego
  • Upodobania i możliwości podopiecznego będą się zmieniać, bo choroba postępuje – spróbuj podążać za bliskim
  • Jesteś tak samo ważny jak Twój podopieczny. Masz dość, tracisz cierpliwość? Odpuść, zmień temat
  • Wybierając zajęcie, zastanów się, co dotychczas lubił Twój podopieczny – bardzo możliwe, że nadal chętnie będzie robił to samo lub coś podobnego, ale dostosowanego do jego aktualnych możliwości
  • Kiedy Twój podopieczny jest najbardziej aktywny i prawdopodobnie chętny do robienia czegoś? Poszukaj odpowiedzi na to pytanie, to wskazówka co do wyboru pory dnia, godziny
  • Możliwe, że poniżej nie znajdziesz zajęcia, które będzie odpowiednie dla Twojego podopiecznego. Możliwe, że znajdziesz kilka. Żadne rozwiązanie nie oznacza, że jest dobrze czy źle – szukaj, pytaj, nie poddawaj się
  • Dobre zajęcie, czyli jakie? Takie, który nie jest ani za łatwe, ani zbyt trudne 🙂 
Choroba Alzheimera a układanie puzzli
Na rynku dostępne są puzzle o różnym stopniu trudności, a nawet przygotowane do układania w wygodnym pudełku, poręczne i wytrzymałe

Czy można zająć osobę dotkniętą demencją, chorobą Alzheimera (lista nieustannie aktualizowana):

  1. Spacery (takie, na jakie możecie sobie pozwolić, nic na siłę)
  2. Sprzątanie, np. ścieranie kurzów
  3. Spokojne ćwiczenia fizyczne (takie, na które pozwala lekarz, rehabilitant)
  4. Układanie prania
  5. Składanie ręczników
  6. Zwijanie skarpet
  7. Tańczenie
  8. Lepienie z plasteliny
  9. Dopasowywanie przedmiotów użytku codziennego do odrysowanego kształtu (np. klucze z torby z narzędziami)
  10. Układanie puzzli (o odpowiedniej liczbie elementów, najlepiej z obrazami dla dorosłych)
  11. Malowanie, najlepiej specjalnymi farbami dla dzieci, bo łatwo je wyprać ewentualnie zabrudzone nimi np. ubranie i są bezpieczne
  12. Rysowanie
  13. Zabawa w „dokończ zdanie”
  14. Wspólne oglądanie zdjęć
  15. Korzystanie z sorterów – specjalnych pojemników (zabawa polega na dopasowaniu kształtu np. klocka do kształtu dziury w wieczku)
  16. Zajęcia sensoryczne, czyli pobudzające zmysły, np. dotykanie struktur o różne fakturze
  17. Tzw. wyrywanki – wyrywane fragmentów np. gazet i przyklejanie lub układanie ich na czystej kartce papieru
  18. Obieranie ziemniaków lub innych warzyw, owoców
  19. Mycie/płukanie warzyw, owoców
  20. Dzielenie plastikowych lub materiałowych owoców/warzyw np. według koloru
  21. Ćwiczenie pamięci – korzystanie ze specjalnych zestawów dostosowanych do stopnia zaawansowania choroby
  22. Proste gry typu Chińczyk (nie musicie grać zgodnie z zasadami)
  23. Układanie słów z liter, np. z gry Scrabble
  24. Układanie klocków domino
  25. Układanie kart do gry, np. według kolorów albo kolejności
  26. Słuchanie ulubionej muzyki, np. hitów z lat dzieciństwa czy religijnej
  27. Głaskanie psa lub kota (tylko znajomego – zaufanego i lubiącego to)
  28. Układanie wieży z klocków lub tzw. Jengi
  29. Oglądanie programów przyrodniczych
  30. Zabawa piłką – poręcznej wielkości, gładką lub z kolcami, które dodatkowo pobudzą krążenie
  31. Opieka nad lalką
  32. Przyczepianie/odczepianie klamerek
  33. Ugniatanie ciasta/masy solnej/piasku kinetycznego
  34. Wycieranie plastikowych naczyń
  35. Nakrywanie do stołu
  36. Zwijanie kłębka wełny
  37. … chcesz coś dodać? Podzielić się swoim doświadczeniem? Daj znać w komentarzu poniżej, na grupie lub napisz do mnie maila!

Produkty przydatne w opiece nad osobą dotkniętą demencją znajdziesz w Alzheimer-sklep